Taal blijft voor alle leerlingen van groot belang, zowel op de basisschool als op de middelbare school. Leerlingen hebben taal nodig om zich te kunnen uitdrukken en om de wereld om hen heen te ordenen en begrijpen. Het Platform vindt dat niet alleen Nederlands, maar ook Engels in de kern van het onderwijs moet worden opgenomen.

Nederlandse taalvaardigheid

Een goede beheersing van de Nederlandse taal is onmisbaar om in de samenleving te kunnen deelnemen. Daarom blijft Nederlands in toekomstgericht onderwijs een kernvak. Wel is het daarbij belangrijk om de vier vaardigheden die bij een taal horen – lezen, spreken, luisteren en schrijven – meer in samenhang aan te bieden. Nu staan deze vaardigheden vaak los van elkaar, terwijl ze elkaar juist kunnen versterken. Als leerlingen bijvoorbeeld naar een debat luisteren of kijken, leren ze hoe ze zelf een overtuigende tekst kunnen schrijven. Ook vindt het Platform het belangrijk dat taalvaardigheid ook in andere vakgebieden meer aandacht krijgt. Ook in lessen over bijvoorbeeld geschiedenis en aardrijkskunde is het van belang dat leerlingen teksten leren schrijven of een opdracht leren presenteren.

Daarnaast pleit het Platform voor meer aandacht voor functionele taalvaardigheid op school. Dat betekent dat leerlingen leren hoe ze taal in de praktijk kunnen inzetten. Welke toonzetting hoort bijvoorbeeld bij een appbericht aan een vriend of vriendin? En waarin verschilt die toon van een e-mail aan iemand die je minder goed kent? Naast dit inzicht in verschillende communicatiemiddelen vindt het Platform het ook belangrijk dat leerlingen (kritisch) leren omgaan met digitale teksten en beelden: begrijpend kijken en luisteren. Leesplezier bevorderen én behouden zijn belangrijke doelen.

Engelse taalvaardigheid

Naast Nederlands wordt de Engelse taal steeds belangrijker. Leerlingen komen bijna dagelijks met het Engels in aanraking via media en games. Het Platform vindt daarom dat ook Engels een kernvak moet worden in het onderwijs. Met name in het basisonderwijs verdient Engels meer aandacht. Dat verbetert de aansluiting op het voortgezet onderwijs, waar Engels al een kernvak is. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat leerlingen die al op jonge leeftijd Engels leren communicatief vaardiger zijn dan andere leerlingen. Het aanleren van de Nederlandse taal wordt daarbij niet gehinderd, ook als Nederlands niet de moedertaal is. (Zie voor een overzicht van de gebruikte onderzoeken de literatuurlijst van het eindadvies.) Het Platform benadrukt dat Engels op jonge leeftijd spelenderwijs moet worden aangeleerd, bijvoorbeeld in de vorm van liedjes en spelletjes. Net als bij het Nederlands is het van belang dat de school de vaardigheden lezen, spreken, luisteren en schrijven zoveel mogelijk in samenhang aanbiedt.

Eindadvies Platform Onderwijs2032

Kinderen leggen op de basisschool en middelbare school de basis voor hun toekomst.  Welke kennis en vaardigheden hebben leerlingen die nu voor het eerst naar school gaan nodig om in 2032 goed aan hun volwassen en werkende leven te beginnen? Als antwoord op die vraag heeft het Platform Onderwijs2032 een visie geformuleerd op toekomstgericht onderwijs. Dat moet, in de ogen van het Platform, aan de volgende vijf kenmerken voldoen:

  • Leerlingen doen kennis en vaardigheden op door creatief en nieuwsgierig te zijn.
  • Leerlingen vormen hun persoonlijkheid.
  • Leerlingen leren om te gaan met vrijheid en verantwoordelijkheid. Ook leren ze over grenzen heen te kijken.
  • Leerlingen leren de kansen van de digitale wereld te benutten.
  • Leerlingen krijgen betekenisvol onderwijs op maat.

Deze kenmerken vragen om een nieuwe koers in het onderwijs. Het is belangrijk dat leerlingen een vaste basis van kennis en vaardigheden opdoen. Die kunnen ze verdiepen en verbreden op basis van hun eigen mogelijkheden en interesses. Toekomstgericht onderwijs gaat niet alleen om vakinhoudelijke onderwerpen: het stelt ook actuele maatschappelijke vraagstukken en vragen van leerlingen centraal.  Het is belangrijk dat leerlingen leren om te denken en te werken over de grenzen van vakken heen. Ze ervaren meer samenhang tussen verschillende vakken.  Ook werken ze op school aan hun persoonlijke ontwikkeling. 

  • Willibrord van den Besselaar

    “spelenderwijs leren”! Wat wordt daar nou mee bedoeld? Als leraar in het VO krijg ik steeds sterker het vermoeden dat de toenemende motivatie- en concentratieproblemen waar we mee te maken hebben een gevolg zijn van het steeds minder ruimte en aandacht voor het faciliteren van echt spelen in (de eerste jaren van) het basisonderwijs.

  • Jet

    Allemaal oud nieuws.