Kennisontwikkeling, maatschappelijke vorming en persoonsvorming zijn de drie hoofddoelen van onderwijs. Het Platform Onderwijs2032 vindt het belangrijk dat er een betere balans komt tussen deze drie doelen. Dat betekent dat persoonsvorming in toekomstgericht onderwijs meer nadruk krijgt dan nu. Niet alleen thuis en op de sportclub, maar ook op school ontdekken leerlingen wie ze zijn en willen worden, wat ze belangrijk vinden en hoe ze zichzelf tot anderen verhouden. Het Platform beschouwt de school daarom als oefenplaats voor persoonlijke kwaliteiten.

Dat betekent bijvoorbeeld dat leerlingen op school leren nadenken over hun persoonlijke drijfveren en ambities. Ze geven antwoorden op vragen als: Wie ben ik? Wie wil ik worden? Wat vind ik belangrijk? Hoe wil ik omgaan met anderen? Daarbij hoort ook dat leerlingen leren andere meningen te respecteren. Het is belangrijk dat ze rekening leren houden met andermans belangen en gevoelens. Dat ze zelfvertrouwen krijgen en weerbaar worden. Ook ontwikkelen leerlingen een ondernemende houding. Daarmee kunnen ze nieuwe initiatieven bedenken en tot creatieve oplossingen komen – zelfstandig, maar ook in samenwerking met anderen. Ze leren niet alleen met hun hoofd, maar ook met hun hart en handen. Zo vindt het Platform het belangrijk dat de school aandacht besteedt aan een gezonde leefstijl en de creatieve ontwikkeling van leerlingen. Bijvoorbeeld door sport en beweging een plek te geven en aandacht te besteden aan bijvoorbeeld muziek, dans en beeldende vorming.

Persoonsvorming is in toekomstgericht onderwijs niet een apart vakgebied, maar speelt een rol in het gehele aanbod van de school. Onderwijs dat aandacht besteedt aan persoonsvorming verbreedt de horizon van leerlingen. Het zorgt ervoor dat ze kennismaken met dingen die ze uit zichzelf niet hadden ontdekt.

Eindadvies Platform Onderwijs2032

Kinderen leggen op de basisschool en middelbare school de basis voor hun toekomst.  Welke kennis en vaardigheden hebben leerlingen die nu voor het eerst naar school gaan nodig om in 2032 goed aan hun volwassen en werkende leven te beginnen? Als antwoord op die vraag heeft het Platform Onderwijs2032 een visie geformuleerd op toekomstgericht onderwijs. Dat moet, in de ogen van het Platform, aan de volgende vijf kenmerken voldoen:

  • Leerlingen doen kennis en vaardigheden op door creatief en nieuwsgierig te zijn.
  • Leerlingen vormen hun persoonlijkheid.
  • Leerlingen leren om te gaan met vrijheid en verantwoordelijkheid. Ook leren ze over grenzen heen te kijken.
  • Leerlingen leren de kansen van de digitale wereld te benutten.
  • Leerlingen krijgen betekenisvol onderwijs op maat.

Deze kenmerken vragen om een nieuwe koers in het onderwijs. Het is belangrijk dat leerlingen een vaste basis van kennis en vaardigheden opdoen. Die kunnen ze verdiepen en verbreden op basis van hun eigen mogelijkheden en interesses. Toekomstgericht onderwijs gaat niet alleen om vakinhoudelijke onderwerpen: het stelt ook actuele maatschappelijke vraagstukken en vragen van leerlingen centraal.  Het is belangrijk dat leerlingen leren om te denken en te werken over de grenzen van vakken heen. Ze ervaren meer samenhang tussen verschillende vakken.  Ook werken ze op school aan hun persoonlijke ontwikkeling. 

  • Mohammed Jâouna

    Wij (#CHANGEMAKERz) geloven ook in een betere balans tussen persoonsvorming en burgerschapsvorming om de maatschappelijke kansen van kinderen en jongeren te vergroten. #EverybodyIsAGenius