Kennis van de wereld

Iedere leerling moet in staat zijn de wereld om hem heen te begrijpen en mede vorm te geven. Daarom heeft iedere leerling een vaste basis nodig van kennis en vaardigheden. Dankzij die basis kunnen leerlingen op de hoogte blijven van (inter)nationale ontwikkelingen en zijn ze in staat nieuwe kennis tot zich te nemen en toe te passen. Het Platform stelt voor de kennisbasis onder te verdelen in drie domeinen: Mens & Maatschappij, Natuur & Technologie en Taal & Cultuur. Die domeinen gaan over de grenzen van de huidige vakken heen. Dat betekent dat in bijvoorbeeld het domein Mens & Maatschappij kennis en manieren van denken uit bijvoorbeeld aardrijkskunde en geschiedenis terugkomen, maar ook concepten en manieren van werken die de vakken gemeen hebben. Werken in domeinen maakt het mogelijk meer aandacht te besteden aan actuele maatschappelijke vraagstukken, zoals duurzaamheid en nieuwe technologieën. Zo wordt het onderwijs voor leerlingen meer betekenisvol.

Mens & Maatschappij

Binnen het domein Mens & Maatschappij leren leerlingen vanuit verschillende perspectieven naar de samenleving te kijken:

  • Historisch perspectief: welke impact hebben gebeurtenissen van nu en uit het verleden op de samenleving?
  • Geografisch perspectief: hoe zitten de eigen leefomgeving, Nederland, Europa en de rest van de wereld in elkaar?
  • Politiek, economisch en maatschappelijk perspectief: hoe kun je kijken naar bestuur, welvaart en samenleven?

Het gaat bijvoorbeeld om de volgende vraagstukken, waarin elementen uit verschillende vakgebieden terugkeren:

  1. Hoe houden we onze omgeving leefbaar voor ons en voor de komende generaties?
    Over duurzaamheid, met onderwerpen als: klimaat, grondstoffen, bevolkingsgroei, de inrichting van het landschap, energie en milieu.
  2. Hoe zorgen we voor een rechtvaardige en veilige leefomgeving?
    Over macht, gezag en bestuur, met onderwerpen als: democratie, rechtsstaat, politieke stromingen, migratie, internationale samenwerking en de Europese Unie.
  3. Hoe blijft een land welvarend en krijgt iedereen kansen?
    Over levensonderhoud, welzijn en welvaart, met onderwerpen als: omgaan met geld, belastingen, collectief versus individueel organiseren van voorzieningen, import, export, eigen keuzes maken en afhankelijkheid van anderen.

Eindadvies Platform Onderwijs2032

Kinderen leggen op de basisschool en middelbare school de basis voor hun toekomst.  Welke kennis en vaardigheden hebben leerlingen die nu voor het eerst naar school gaan nodig om in 2032 goed aan hun volwassen en werkende leven te beginnen? Als antwoord op die vraag heeft het Platform Onderwijs2032 een visie geformuleerd op toekomstgericht onderwijs. Dat moet, in de ogen van het Platform, aan de volgende vijf kenmerken voldoen:

  • Leerlingen doen kennis en vaardigheden op door creatief en nieuwsgierig te zijn.
  • Leerlingen vormen hun persoonlijkheid.
  • Leerlingen leren om te gaan met vrijheid en verantwoordelijkheid. Ook leren ze over grenzen heen te kijken.
  • Leerlingen leren de kansen van de digitale wereld te benutten.
  • Leerlingen krijgen betekenisvol onderwijs op maat.

Deze kenmerken vragen om een nieuwe koers in het onderwijs. Het is belangrijk dat leerlingen een vaste basis van kennis en vaardigheden opdoen. Die kunnen ze verdiepen en verbreden op basis van hun eigen mogelijkheden en interesses. Toekomstgericht onderwijs gaat niet alleen om vakinhoudelijke onderwerpen: het stelt ook actuele maatschappelijke vraagstukken en vragen van leerlingen centraal.  Het is belangrijk dat leerlingen leren om te denken en te werken over de grenzen van vakken heen. Ze ervaren meer samenhang tussen verschillende vakken.  Ook werken ze op school aan hun persoonlijke ontwikkeling.